<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X26n0557"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 557 般若心经一贯疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 557 般若心经一贯疏</title> <author>明 益证疏</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">557</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">般若心经一贯疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01387"> <charName>CBETA CHARACTER CB01387</charName> <mapping cb:dec="984427" type="PUA">U+F056B</mapping> <mapping type="unicode">U+2805D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+孛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01403"> <charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName> <mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping> <mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15248"> <charName>CBETA CHARACTER CB15248</charName> <mapping cb:dec="998288" type="PUA">U+F3B90</mapping> <mapping type="unicode">U+2889D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>馅</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[酉*舀]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-01T10:23:08"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0881b" n="0881b"/> <lb ed="X" n="0881b01"/> <lb ed="X" n="0881b02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 557-A 心经一贯疏序</cb:mulu><head>No. 557-A <lb ed="X" n="0881b03"/><lb ed="R042" n="0001a01"/> 心经一贯疏序</head> <lb ed="X" n="0881b04"/> <lb ed="X" n="0881b05"/><lb ed="R042" n="0001a02"/><p xml:id="pX26p0881b0501">咄哉心兮成<persName>佛</persName>之种子造业之根株打开兮万象森 <lb ed="X" n="0881b06"/><lb ed="R042" n="0001a03"/>罗把定兮一尘不立劳我 <lb ed="X" n="0881b07" type="honorific"/><lb ed="R042" n="0001a04"/>释迦老子指东话西说了四十九年却未尝言著一 <lb ed="X" n="0881b08"/><lb ed="R042" n="0001a05"/>字无声无臭非色非空达摩问著不识直得面壁如 <lb ed="X" n="0881b09"/><lb ed="R042" n="0001a06"/>愚历代祖师头出头没说真说妄究竟龙头蛇尾疑 <lb ed="X" n="0881b10"/><lb ed="R042" n="0001a07"/>杀若许豪杰埋却多少英灵蓦地撞著依旧眼横鼻 <lb ed="X" n="0881b11"/><lb ed="R042" n="0001a08"/>直当时般若会上被那黄面老汉话作七华八裂说 <lb ed="X" n="0881b12"/><lb ed="R042" n="0001a09"/>甚么五蕴六入十二处十八界截不断的葛藤却有 <lb ed="X" n="0881b13"/><lb ed="R042" n="0001a10"/>六百卷傍出个不平之人唤作观自在向鹙子道了 <lb ed="X" n="0881b14"/><lb ed="R042" n="0001a11"/>幾个无字且喜扫踪灭迹传至中华故有心经遗世 <lb ed="X" n="0881b15"/><lb ed="R042" n="0001a12"/>我 <lb ed="X" n="0881b16" type="honorific"/><lb ed="R042" n="0001a13"/>太祖<name role="" type="person">高皇帝</name>御制序等兹因存空法主问著不免打 <lb ed="X" n="0881b17"/><lb ed="R042" n="0001a14"/>个之绕为公科出註出名曰心经一贯疏更劳存公 <lb ed="X" n="0881b18"/><lb ed="R042" n="0001a15"/>点缀倭文为之剞劂散乎斯<g ref="#CB15131">邦</g>以诲初学倘明眼者 <lb ed="X" n="0881b19"/><lb ed="R042" n="0001a16"/>觑著不妨一笑咦切不可放过始得故序。</p><p xml:id="pX26p0881b1917" cb:place="inline">时 <lb ed="X" n="0881b20" type="honorific"/><lb ed="R042" n="0001a17"/>正保戊子之秋书于长崎兴福左寮客寓</p> <lb ed="X" n="0881b21"/><lb ed="R042" n="0001a18"/><p xml:id="pX26p0881b2101">明南都敕建<name role="" type="person">宝华山</name>护国圣化隆昌寺末法 <lb ed="X" n="0881b22"/><lb ed="R042" n="0001b01"/>比丘益证自新谨识</p></cb:div> <lb ed="X" n="0881b23"/> <lb ed="X" n="0881b24"/> <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0881c" n="0881c"/> <lb ed="X" n="0881c01"/> <lb ed="X" n="0881c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 557-B 心经一贯疏科義</cb:mulu><head>No. 557-B <lb ed="X" n="0881c03"/><lb ed="R042" n="0001b03"/> 心经一贯疏科義</head> <lb ed="X" n="0881c04"/> <lb ed="X" n="0881c05"/><lb ed="R042" n="0001b04"/><p xml:id="pX26p0881c0501">天台智者大师未释经之初首判五重玄義者以 <lb ed="X" n="0881c06"/><lb ed="R042" n="0001b05"/>其易晓旨趣故也复以科而科其文以其易知分 <lb ed="X" n="0881c07"/><lb ed="R042" n="0001b06"/>际也余遊讲肆时目其诸经科疏唯此经義周而 <lb ed="X" n="0881c08"/><lb ed="R042" n="0001b07"/>文简虽註释者颇多而科之者无幾故学者不免 <lb ed="X" n="0881c09"/><lb ed="R042" n="0001b08"/>泥于寻墨蔓然而失其一贯焉今不揣管见敩古 <lb ed="X" n="0881c10"/><lb ed="R042" n="0001b09"/>而科之俾初学者因科而得義得義而忘言忘言 <lb ed="X" n="0881c11"/><lb ed="R042" n="0001b10"/>则体真体真则融物融物则一贯岂非依文字而 <lb ed="X" n="0881c12"/><lb ed="R042" n="0001b11"/>起观照缘观照而证实相三种般若备矣哉虽然 <lb ed="X" n="0881c13"/><lb ed="R042" n="0001b12"/>此尤被其中下若其上根睿智者猛然生信向未 <lb ed="X" n="0881c14"/><lb ed="R042" n="0001b13"/>展卷之先横金刚王宝剑脚跟下一挥百杂碎便 <lb ed="X" n="0881c15"/><lb ed="R042" n="0001b14"/>乃昂然而去岂非快哉说甚么文字观照实相色 <lb ed="X" n="0881c16"/><lb ed="R042" n="0001b15"/>空乃至三科七大菩提涅槃此乃真持揭谛揭谛 <lb ed="X" n="0881c17"/><lb ed="R042" n="0001b16"/>波罗揭谛之人也其或未然姑且依科寻经自有 <lb ed="X" n="0881c18"/><lb ed="R042" n="0001b17"/>忘言之日在或曰<persName>世尊</persName>应機说教初非有意而成 <lb ed="X" n="0881c19"/><lb ed="R042" n="0001b18"/>章段今乃刚编支離岂非拘律乎曰是何言耶<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0881c20"/><lb ed="R042" n="0002a01"/>为法王于法自在不然而然自有意義融通焉故 <lb ed="X" n="0881c21"/><lb ed="R042" n="0002a02"/>兹刹说炽燃说三世诸<persName>佛</persName>一时说言词句義无不 <lb ed="X" n="0881c22"/><lb ed="R042" n="0002a03"/>泯符此岂有意而契哉又如我土汉魏以来世智 <lb ed="X" n="0881c23"/><lb ed="R042" n="0002a04"/>之人虽闾阎巷陌风景歌谣出乎不意皆中黄钟 <lb ed="X" n="0881c24"/><lb ed="R042" n="0002a05"/>大吕之音亦有起承转合之四法世智尙然矧<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0882a" n="0882a"/> <lb ed="X" n="0882a01"/><lb ed="R042" n="0002a06"/>智乎问此经<persName>佛</persName>说耶菩萨说耶曰按施护译本世 <lb ed="X" n="0882a02"/><lb ed="R042" n="0002a07"/>尊在<name role="" type="person">灵鹫山</name>中入甚深光明定说三摩提鹙子请 <lb ed="X" n="0882a03"/><lb ed="R042" n="0002a08"/>问观自在菩萨说也即如法花会上大通智勝<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0882a04"/><lb ed="R042" n="0002a09"/>说法而十六王子覆讲之義故知此经是大品之 <lb ed="X" n="0882a05"/><lb ed="R042" n="0002a10"/>要即<persName>佛</persName>说也大品虽六百之廣无非说个蕴处界 <lb ed="X" n="0882a06"/><lb ed="R042" n="0002a11"/>入此经该而综之无不备矣此经以单法为名无 <lb ed="X" n="0882a07"/><lb ed="R042" n="0002a12"/>人喩故真空实相为体空一切法故照见为宗因 <lb ed="X" n="0882a08"/><lb ed="R042" n="0002a13"/>照而见有因果故度苦为用能除一切苦故大乘 <lb ed="X" n="0882a09"/><lb ed="R042" n="0002a14"/>般若为教相般若同时味故其馀玄谈廣载诸疏 <lb ed="X" n="0882a10"/><lb ed="R042" n="0002a15"/>今繁不述。</p> <lb ed="X" n="0882a11"/><lb ed="R042" n="0002a16"/><p xml:id="pX26p0882a1101">△此经大科分为三段初立義分二解释分三密 <lb ed="X" n="0882a12"/><lb ed="R042" n="0002a17"/>结分立義分二初释题次释文初释题。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0882a13"/> <lb ed="X" n="0882a14"/> <lb ed="X" n="0882a15"/> <lb ed="X" n="0882a16"/> <lb ed="X" n="0882a17"/> <lb ed="X" n="0882a18"/> <lb ed="X" n="0882a19"/> <lb ed="X" n="0882a20"/> <lb ed="X" n="0882a21"/> <lb ed="X" n="0882a22"/> <lb ed="X" n="0882a23"/> <lb ed="X" n="0882a24"/> <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0882b" n="0882b"/> <lb ed="X" n="0882b01"/> <lb ed="X" n="0882b02"/> <lb ed="X" n="0882b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">般若波罗蜜多心经一贯疏</cb:mulu> <lb ed="X" n="0882b04"/><cb:docNumber>No. 557</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0882b05"/><lb ed="R042" n="0002b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>般若波罗蜜多心经一贯疏</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0882b06"/> <lb ed="X" n="0882b07"/> <lb ed="X" n="0882b08"/><lb ed="R042" n="0002b02"/><byline cb:type="other">唐三藏法师 <name role="" type="person">玄奘</name>奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0882b09"/><lb ed="R042" n="0002b03"/><byline cb:type="author">明楚<name role="" type="person">护国寺</name>比丘 益证 一贯疏</byline> <lb ed="X" n="0882b10"/><lb ed="R042" n="0002b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0882b1001">旧说般若者智慧也波罗蜜者到彼岸也亦云度 <lb ed="X" n="0882b11"/><lb ed="R042" n="0002b05"/>彼岸義含幽远置而不翻谓生死此岸也涅槃彼 <lb ed="X" n="0882b12"/><lb ed="R042" n="0002b06"/>岸也烦恼中流也假以智慧为楫而度之是谓智 <lb ed="X" n="0882b13"/><lb ed="R042" n="0002b07"/>慧渡彼岸按诸经论註疏有数十翻解释般若之 <lb ed="X" n="0882b14"/><lb ed="R042" n="0002b08"/>義无非圣人摄化假立名言也故曰但以假名字 <lb ed="X" n="0882b15"/><lb ed="R042" n="0002b09"/>引导于众生若胶乎度義而释者且生死即涅槃 <lb ed="X" n="0882b16"/><lb ed="R042" n="0002b10"/>烦恼即菩提智慧即无明无明即解脱又作么生 <lb ed="X" n="0882b17"/><lb ed="R042" n="0002b11"/>说度是故今按本经而推之即是深行观行用力 <lb ed="X" n="0882b18"/><lb ed="R042" n="0002b12"/>之名也盖大乘用力之际離意识心绝凡圣解不 <lb ed="X" n="0882b19"/><lb ed="R042" n="0002b13"/>落念虑非假思惟故无可名而名之强名谓之般 <lb ed="X" n="0882b20"/><lb ed="R042" n="0002b14"/>若也波罗蜜多者即觉悟之号也觉悟即到彼岸 <lb ed="X" n="0882b21"/><lb ed="R042" n="0002b15"/>欲达觉悟之理要在单提空印直趣直入忽然踢 <lb ed="X" n="0882b22"/><lb ed="R042" n="0002b16"/>脱五蕴牢关拂散色空幻翳直得虚空粉碎大地 <lb ed="X" n="0882b23"/><lb ed="R042" n="0002b17"/>平沉两眼打开不见奚真奚妄孰圣孰凡固无生 <lb ed="X" n="0882b24"/><lb ed="R042" n="0002b18"/>灭可得无垢净可分无四谛可修无无明可尽无 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0882c" n="0882c"/> <lb ed="X" n="0882c01"/><lb ed="R042" n="0003a01"/>智得可得得涅槃之证斯时也<persName>佛</persName>亦不知名字而 <lb ed="X" n="0882c02"/><lb ed="R042" n="0003a02"/>何强名唤作波罗蜜多到这田地唤般若作无明 <lb ed="X" n="0882c03"/><lb ed="R042" n="0003a03"/>也得唤波罗蜜作生死也得唤生死作涅槃也得 <lb ed="X" n="0882c04"/><lb ed="R042" n="0003a04"/>唤此岸作彼岸也得无适无莫随处安名故曰<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0882c05"/><lb ed="R042" n="0003a05"/>说般若波罗蜜即非般若波罗蜜是名般若波罗 <lb ed="X" n="0882c06"/><lb ed="R042" n="0003a06"/>蜜也心者即般若之本称般若即心之异号有解 <lb ed="X" n="0882c07"/><lb ed="R042" n="0003a07"/>此经是大品之心非也本经未言故此经至我中 <lb ed="X" n="0882c08"/><lb ed="R042" n="0003a08"/>华凡五译名各稍异其義无殊有本名般若波罗 <lb ed="X" n="0882c09"/><lb ed="R042" n="0003a09"/>蜜多大明神咒经有本名摩诃般若波罗蜜多<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0882c10"/><lb ed="R042" n="0003a10"/>母经总言大智慧心也今从奘师所译故名般若 <lb ed="X" n="0882c11"/><lb ed="R042" n="0003a11"/>波罗蜜多心经经者径也行必由径故又常也般 <lb ed="X" n="0882c12"/><lb ed="R042" n="0003a12"/>若非断灭故又历也故曰也须从这裡过始得又 <lb ed="X" n="0882c13"/><lb ed="R042" n="0003a13"/>曰此经深固幽远无人能到又仁王贤哲所说谓 <lb ed="X" n="0882c14"/><lb ed="R042" n="0003a14"/>之经经纬天下五常故<persName>佛</persName>菩萨所说谓之经经纬 <lb ed="X" n="0882c15"/><lb ed="R042" n="0003a15"/>至道真常故一贯者如线贯华故<persName>佛</persName>说法语如空 <lb ed="X" n="0882c16"/><lb ed="R042" n="0003a16"/>华之乱坠所诠旨趣似贯而贯之故首尼跌宕靡 <lb ed="X" n="0882c17"/><lb ed="R042" n="0003a17"/>不周遮今虑睹华而失贯故以科纶而引之庶使 <lb ed="X" n="0882c18"/><lb ed="R042" n="0003a18"/>缘科而获旨也疏者搜也通也搜其隐微之奥旨 <lb ed="X" n="0882c19"/><lb ed="R042" n="0003b01"/>通乎曲渠之町畦俾得水无留滞焉故名一贯疏。</p> <lb ed="X" n="0882c20"/><lb ed="R042" n="0003b02"/><p xml:id="pX26p0882c2001">△次释文四初擧能行之人二序所行法时三明 <lb ed="X" n="0882c21"/><lb ed="R042" n="0003b03"/>因宗显体四显依法力用此四科大科科为立義 <lb ed="X" n="0882c22"/><lb ed="R042" n="0003b04"/>分者立其一经之義旨也自观自在菩萨至度一 <lb ed="X" n="0882c23"/><lb ed="R042" n="0003b05"/>切苦厄句一卷心经备矣向下重释前文故科为 <lb ed="X" n="0882c24"/><lb ed="R042" n="0003b06"/>解释分问馀经皆有序正流通之说此经无者何 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0883a" n="0883a"/> <lb ed="X" n="0883a01"/><lb ed="R042" n="0003b07"/>耶曰译人从简故也大品般若云尔时<persName>世尊</persName>在灵 <lb ed="X" n="0883a02"/><lb ed="R042" n="0003b08"/><name role="" type="person">鹫山</name>中入甚深光明定宣说三摩提竟舍利子白 <lb ed="X" n="0883a03"/><lb ed="R042" n="0003b09"/>观自在言若有人欲修学甚深般若法门者当云 <lb ed="X" n="0883a04"/><lb ed="R042" n="0003b10"/>何修学此乃序也今经乃观自在菩萨告而答之 <lb ed="X" n="0883a05"/><lb ed="R042" n="0003b11"/>正宗也馀有流通具在大品详焉。</p><p xml:id="pX26p0883a0514" cb:place="inline">初擧能行之人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883a06"/><lb ed="R042" n="0003b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0883a0601">观自在菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883a07"/><lb ed="R042" n="0003b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0883a0701">观自在者有二说一化主以自而言二指他言若 <lb ed="X" n="0883a08"/><lb ed="R042" n="0003b14"/>自若他无非行人也犹言舍利子若有人欲修般 <lb ed="X" n="0883a09"/><lb ed="R042" n="0003b15"/>若之法门但看那观自在之人他不以境观不以 <lb ed="X" n="0883a10"/><lb ed="R042" n="0003b16"/>智观以观观者故得自在所谓将闻持<persName>佛</persName><persName>佛</persName>何不 <lb ed="X" n="0883a11"/><lb ed="R042" n="0003b17"/>自闻闻此以入流忘所之观至于生灭既灭寂灭 <lb ed="X" n="0883a12"/><lb ed="R042" n="0003b18"/>现前有大自在故得名焉菩萨者梵语菩提萨埵 <lb ed="X" n="0883a13"/><lb ed="R042" n="0004a01"/>华言道心众生又云觉有情故凡有发六度万行 <lb ed="X" n="0883a14"/><lb ed="R042" n="0004a02"/>之道心觉念有情者均以此名而称之。</p><p xml:id="pX26p0883a1416" cb:place="inline">△二序所 <lb ed="X" n="0883a15"/><lb ed="R042" n="0004a03"/>行法时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883a16"/><lb ed="R042" n="0004a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0883a1601">行深般若波罗蜜多时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883a17"/><lb ed="R042" n="0004a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0883a1701">行谓能行之智深般若是所行之法此法深固幽 <lb ed="X" n="0883a18"/><lb ed="R042" n="0004a06"/>远非初心浅智彷弗而入之故曰行深时者非时 <lb ed="X" n="0883a19"/><lb ed="R042" n="0004a07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0883a1901" n="0883a1901"/><anchor xml:id="beg0883a1901" n="0883a1901"/>候<anchor xml:id="end0883a1901"/>之时所谓正恁么时之时也般若波罗见前註。</p> <lb ed="X" n="0883a20"/><lb ed="R042" n="0004a08"/><p xml:id="pX26p0883a2001">△三明因宗显体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883a21"/><lb ed="R042" n="0004a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0883a2101">照见五蕴皆空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883a22"/><lb ed="R042" n="0004a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0883a2201">因照而见是谓因果为宗破蕴显空而得实相之 <lb ed="X" n="0883a23"/><lb ed="R042" n="0004a11"/>体故科为因宗显体照见者以微密之观照破五 <lb ed="X" n="0883a24"/><lb ed="R042" n="0004a12"/>蕴之银山得见真如之性也夫蕴也者梵语塞健 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0883b" n="0883b"/> <lb ed="X" n="0883b01"/><lb ed="R042" n="0004a13"/>陀唐言阴谓色等五种阴覆真空故不得而洞彻 <lb ed="X" n="0883b02"/><lb ed="R042" n="0004a14"/>焉以其智眼瞢昧故将菩提为烦恼以涅槃作死 <lb ed="X" n="0883b03"/><lb ed="R042" n="0004a15"/>生黯然而莫求解脱焉今乃愤决然之智高提般 <lb ed="X" n="0883b04"/><lb ed="R042" n="0004a16"/>若之空印印破五蕴之花觉悟真常之实性则若 <lb ed="X" n="0883b05"/><lb ed="R042" n="0004a17"/>蕴若性本<persName>如来</persName>藏性真常中求于去来迷悟生死 <lb ed="X" n="0883b06"/><lb ed="R042" n="0004a18"/>了无所得况五蕴乎故曰皆空。</p><p xml:id="pX26p0883b0613" cb:place="inline">△四显依法力用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883b07"/><lb ed="R042" n="0004b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0883b0701">度一切苦厄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883b08"/><lb ed="R042" n="0004b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0883b0801">度者渡也一切苦厄者众生处于五浊恶世依乎 <lb ed="X" n="0883b09"/><lb ed="R042" n="0004b03"/>瓦砾荆棘之报土入乎四大革囊之报躯逐乎憎 <lb ed="X" n="0883b10"/><lb ed="R042" n="0004b04"/>爱坑坎之识心故耳身心动作无非苦厄耳旧说 <lb ed="X" n="0883b11"/><lb ed="R042" n="0004b05"/>八苦可知也此苦皆缘五蕴区宇而覆之起贪嗔 <lb ed="X" n="0883b12"/><lb ed="R042" n="0004b06"/>山积痴爱海所以隔绝大道焉今依般若之空智 <lb ed="X" n="0883b13"/><lb ed="R042" n="0004b07"/>披露当阳之性天踢倒贪嗔山塞却痴爱海一道 <lb ed="X" n="0883b14"/><lb ed="R042" n="0004b08"/>坦然无罣无碍何苦之有哉斯乃般若之力用得 <lb ed="X" n="0883b15"/><lb ed="R042" n="0004b09"/>度究竟于涅槃故科为依法力用也立義分竟。</p> <lb ed="X" n="0883b16"/><lb ed="R042" n="0004b10"/><p xml:id="pX26p0883b1601">△二解释分三初释五蕴皆空二辩释空字以示 <lb ed="X" n="0883b17"/><lb ed="R042" n="0004b11"/>真空三释度一切苦厄初释五蕴皆空二初召名 <lb ed="X" n="0883b18"/><lb ed="R042" n="0004b12"/>二告释。</p><p xml:id="pX26p0883b1804" cb:place="inline">初召名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883b19"/><lb ed="R042" n="0004b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0883b1901">舍利子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883b20"/><lb ed="R042" n="0004b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0883b2001">舍利子者<persName>佛</persName>之大智第一之弟子也母名舍利故 <lb ed="X" n="0883b21"/><lb ed="R042" n="0004b15"/>曰舍利之子亦名身子又名鹙子其義可知此经 <lb ed="X" n="0883b22"/><lb ed="R042" n="0004b16"/>贵乎智破五蕴故耳当機欲释前文召名而告之。</p> <lb ed="X" n="0883b23"/><lb ed="R042" n="0004b17"/><p xml:id="pX26p0883b2301">△二告释二初释色蕴即空二合四蕴不异初释 <lb ed="X" n="0883b24"/><lb ed="R042" n="0004b18"/>色蕴即空二初比量二觌体释。</p><p xml:id="pX26p0883b2413" cb:place="inline">初比量释。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0883c" n="0883c"/> <lb ed="X" n="0883c01"/><lb ed="R042" n="0005a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0883c0101">色不异空空不异色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883c02"/><lb ed="R042" n="0005a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0883c0201">何以知其解释耶盖前文只说个照见五蕴皆空 <lb ed="X" n="0883c03"/><lb ed="R042" n="0005a03"/>然观照之功密而难晓故落第二门头重加解释 <lb ed="X" n="0883c04"/><lb ed="R042" n="0005a04"/>俾依文字而悟入焉犹曰舍利子我说五蕴皆空 <lb ed="X" n="0883c05"/><lb ed="R042" n="0005a05"/>者何且将色之一字诲汝知之馀则可知也盖此 <lb ed="X" n="0883c06"/><lb ed="R042" n="0005a06"/>四大之身原是真空之中妄生之劳相犹如目视 <lb ed="X" n="0883c07"/><lb ed="R042" n="0005a07"/>空花证劳而有空起空灭故曰色不异空色既依 <lb ed="X" n="0883c08"/><lb ed="R042" n="0005a08"/>空而起当知空是色之体性既色其色则空亦不 <lb ed="X" n="0883c09"/><lb ed="R042" n="0005a09"/>空故曰空不异色也此乃色空比量而释故曰不 <lb ed="X" n="0883c10"/><lb ed="R042" n="0005a10"/>异无空不体色无色不显空空色相推方便对待 <lb ed="X" n="0883c11"/><lb ed="R042" n="0005a11"/>而释也。</p><p xml:id="pX26p0883c1104" cb:place="inline">△二觌体释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883c12"/><lb ed="R042" n="0005a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0883c1201">色即是空空即是色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0883c13"/><lb ed="R042" n="0005a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0883c1301">此乃觌体指出也犹曰舍利子我说色空不异者 <lb ed="X" n="0883c14"/><lb ed="R042" n="0005a14"/>盖是比类而言汝勿惑其析色入空之義待其色 <lb ed="X" n="0883c15"/><lb ed="R042" n="0005a15"/>灭显空以落小乘之见其实体即色即空即空即 <lb ed="X" n="0883c16"/><lb ed="R042" n="0005a16"/>色也何则且汝观此四大之躯虽有百骸四肢无 <lb ed="X" n="0883c17"/><lb ed="R042" n="0005a17"/>非色也即此色身手舞足蹈出作入息就裡而推 <lb ed="X" n="0883c18"/><lb ed="R042" n="0005a18"/>之求个影迹不可得况色质乎岂非色即是空耶 <lb ed="X" n="0883c19"/><lb ed="R042" n="0005b01"/>复观此空性之理视而弗见听而无闻体物而不 <lb ed="X" n="0883c20"/><lb ed="R042" n="0005b02"/>可遗既体其物矣则百骸四肢手舞足蹈出作入 <lb ed="X" n="0883c21"/><lb ed="R042" n="0005b03"/>息无非色质而转动于中求个空性了不可得又 <lb ed="X" n="0883c22"/><lb ed="R042" n="0005b04"/>岂非空即是色乎身色如是馀色皆然是故<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0883c23"/><lb ed="R042" n="0005b05"/>五蕴六入乃至山河大地明暗色空皆是<persName>如来</persName>藏 <lb ed="X" n="0883c24"/><lb ed="R042" n="0005b06"/>中常住妙明不动周圆妙真如性汝以色空相倾 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0884a" n="0884a"/> <lb ed="X" n="0884a01"/><lb ed="R042" n="0005b07"/>相夺于<persName>如来</persName>藏而<persName>如来</persName>藏随为色空周遍法界观 <lb ed="X" n="0884a02"/><lb ed="R042" n="0005b08"/>相元妄无可指陈观性元真唯妙觉明妙觉明心 <lb ed="X" n="0884a03"/><lb ed="R042" n="0005b09"/>先非水火故曰色即是空空即是色。</p><p xml:id="pX26p0884a0315" cb:place="inline">△二合四蕴 <lb ed="X" n="0884a04"/><lb ed="R042" n="0005b10"/>不异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884a05"/><lb ed="R042" n="0005b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0884a0501">受想行识亦复如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884a06"/><lb ed="R042" n="0005b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0884a0601">当云受不异空空不异受受即是空空即是受而 <lb ed="X" n="0884a07"/><lb ed="R042" n="0005b13"/>不言者从略也此四者盖缘妄认四大之身六尘 <lb ed="X" n="0884a08"/><lb ed="R042" n="0005b14"/>缘影之心故耳领纳前境则有受造作思惟故有 <lb ed="X" n="0884a09"/><lb ed="R042" n="0005b15"/>想想念奔流如波相续谓之行含藏种子随业死 <lb ed="X" n="0884a10"/><lb ed="R042" n="0005b16"/>生谓之识此皆依色身妄执为有色既即空四蕴 <lb ed="X" n="0884a11"/><lb ed="R042" n="0005b17"/>奚立故如前之色蕴然。</p><p xml:id="pX26p0884a1110" cb:place="inline">△二辨空字以示真空三 <lb ed="X" n="0884a12"/><lb ed="R042" n="0005b18"/>初标真空体相二辨真空不空之妙三直说真空 <lb ed="X" n="0884a13"/><lb ed="R042" n="0006a01"/>无一切法。</p><p xml:id="pX26p0884a1305" cb:place="inline">初标真空体相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884a14"/><lb ed="R042" n="0006a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0884a1401">舍利子是诸法空相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884a15"/><lb ed="R042" n="0006a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0884a1501">此又将五蕴皆空之空字辨立个真空之体相以 <lb ed="X" n="0884a16"/><lb ed="R042" n="0006a04"/>起下文也犹曰舍利子我说五蕴皆空者汝将谓 <lb ed="X" n="0884a17"/><lb ed="R042" n="0006a05"/>空其五蕴而更有馀法可空耶殊不知其五蕴空 <lb ed="X" n="0884a18"/><lb ed="R042" n="0006a06"/>则诸法皆空诸法空则全真露全真露则知真空 <lb ed="X" n="0884a19"/><lb ed="R042" n="0006a07"/>亦有体相焉。</p><p xml:id="pX26p0884a1906" cb:place="inline">△二辨真空不空之妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884a20"/><lb ed="R042" n="0006a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0884a2001">不生不灭不垢不净不增不减。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884a21"/><lb ed="R042" n="0006a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0884a2101">此犹空其诸法又执顽空之见则耽空滞寂而不 <lb ed="X" n="0884a22"/><lb ed="R042" n="0006a10"/>捨以成焦芽败种焉故又说出六个不字以显真 <lb ed="X" n="0884a23"/><lb ed="R042" n="0006a11"/>空不空之妙何谓不生且一念方生之际返观生 <lb ed="X" n="0884a24"/><lb ed="R042" n="0006a12"/>生之体性不见有能生之性亦不见有所生之情 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0884b" n="0884b"/> <lb ed="X" n="0884b01"/><lb ed="R042" n="0006a13"/>虽觉有生其实无生故曰不生如一念方灭之际 <lb ed="X" n="0884b02"/><lb ed="R042" n="0006a14"/>亦未见有灭之去鄕故曰不灭方生方灭方灭方 <lb ed="X" n="0884b03"/><lb ed="R042" n="0006a15"/>生皆是性淸之中生生之理真空讵有情性哉儒 <lb ed="X" n="0884b04"/><lb ed="R042" n="0006a16"/>谓性是情之生生之理而情是性中生生之意性 <lb ed="X" n="0884b05"/><lb ed="R042" n="0006a17"/>具乎情而情含乎性性动是情而情静是性性情 <lb ed="X" n="0884b06"/><lb ed="R042" n="0006a18"/>二法尙不可得而闻焉矧有生灭可析乎故曰言 <lb ed="X" n="0884b07"/><lb ed="R042" n="0006b01"/>妄显诸真妄真同二妄真妄难分生灭何辨故曰 <lb ed="X" n="0884b08"/><lb ed="R042" n="0006b02"/>不生不灭不垢不净者且人之一念之间莫非具 <lb ed="X" n="0884b09"/><lb ed="R042" n="0006b03"/>乎善恶无记之三法此乃生成法则故不思善而 <lb ed="X" n="0884b10"/><lb ed="R042" n="0006b04"/>即思恶不恶而即善也善恶俱不思则坠于昏昏 <lb ed="X" n="0884b11"/><lb ed="R042" n="0006b05"/>之无记今以善恶二法分垢净者循其源也且一 <lb ed="X" n="0884b12"/><lb ed="R042" n="0006b06"/>念兴恶之际便有贪嗔痴爱诡谲奸婬面赧身浮 <lb ed="X" n="0884b13"/><lb ed="R042" n="0006b07"/>声徉语悖此乃修恶之生是谓垢也然此垢心虽 <lb ed="X" n="0884b14"/><lb ed="R042" n="0006b08"/>恶固非真常之性缘情生故若实有之何故正兴 <lb ed="X" n="0884b15"/><lb ed="R042" n="0006b09"/>之际返推本性不见有恶声恶臭而得耶故曰不 <lb ed="X" n="0884b16"/><lb ed="R042" n="0006b10"/>垢若一念兴善之时便有亲亲贤贤存诚闲邪慈 <lb ed="X" n="0884b17"/><lb ed="R042" n="0006b11"/>语柔音安详徐步心爽身轻此乃善业之生净也 <lb ed="X" n="0884b18"/><lb ed="R042" n="0006b12"/>然此善心虽净固非真常之法缘想生故何则此 <lb ed="X" n="0884b19"/><lb ed="R042" n="0006b13"/>心若有善境现前见<persName>佛</persName>闻法缘善生想觉有净心 <lb ed="X" n="0884b20"/><lb ed="R042" n="0006b14"/>善境若无心非净相故曰不净此对俗谛而释说 <lb ed="X" n="0884b21"/><lb ed="R042" n="0006b15"/>此不垢不净若在衲僧门下坐断善恶两途踏破 <lb ed="X" n="0884b22"/><lb ed="R042" n="0006b16"/>死生关键直向毘卢顶上屙屎放尿有何垢净可 <lb ed="X" n="0884b23"/><lb ed="R042" n="0006b17"/>分耶不增不减者旧有在圣不增处凡不减之说 <lb ed="X" n="0884b24"/><lb ed="R042" n="0006b18"/>若以圣凡而论之亦曰在圣不净处凡不垢也盖 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0884c" n="0884c"/> <lb ed="X" n="0884c01"/><lb ed="R042" n="0007a01"/>圣人虽圣其圣但以妙明不灭不生合<persName>如来</persName>藏而 <lb ed="X" n="0884c02"/><lb ed="R042" n="0007a02"/><persName>如来</persName>藏唯妙觉明圆照法界灭尘合觉故发真如 <lb ed="X" n="0884c03"/><lb ed="R042" n="0007a03"/>妙觉明性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0884c0301" n="0884c0301"/><anchor xml:id="beg0884c0301" n="0884c0301"/>已<anchor xml:id="end0884c0301"/>于此性中又何常有增乎而众生 <lb ed="X" n="0884c04"/><lb ed="R042" n="0007a04"/>迷闷偝觉合尘故发尘劳有世间相窒碍而矣于 <lb ed="X" n="0884c05"/><lb ed="R042" n="0007a05"/>性又何常有减乎故曰具足圣人法圣人不知具 <lb ed="X" n="0884c06"/><lb ed="R042" n="0007a06"/>足凡夫法凡夫不会圣人知即同凡夫凡夫会即 <lb ed="X" n="0884c07"/><lb ed="R042" n="0007a07"/>同圣人故知性等虚空随量而现器方则空亦方 <lb ed="X" n="0884c08"/><lb ed="R042" n="0007a08"/>器圆则空亦圆虚空岂有方圆乎故知但出器心 <lb ed="X" n="0884c09"/><lb ed="R042" n="0007a09"/>何有不圣噫真空之妙至矣哉固非言可及者也 <lb ed="X" n="0884c10"/><lb ed="R042" n="0007a10"/>释至此不觉投笔而笑曰即今生也垢也增也又 <lb ed="X" n="0884c11"/><lb ed="R042" n="0007a11"/>说甚么不生不灭不垢不净不增不减复自一掴 <lb ed="X" n="0884c12"/><lb ed="R042" n="0007a12"/>曰又添一点。</p><p xml:id="pX26p0884c1206" cb:place="inline">△三直说真空无一切法二初无凡 <lb ed="X" n="0884c13"/><lb ed="R042" n="0007a13"/>夫法二无贤圣法初无凡夫法四初无五蕴二无 <lb ed="X" n="0884c14"/><lb ed="R042" n="0007a14"/>六入三无六尘四无六识。</p><p xml:id="pX26p0884c1411" cb:place="inline">初无五蕴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884c15"/><lb ed="R042" n="0007a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0884c1501">是故空中无色无受想行识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884c16"/><lb ed="R042" n="0007a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0884c1601">自此以下又将十一个无字扫却圣凡之法以显 <lb ed="X" n="0884c17"/><lb ed="R042" n="0007a17"/>诸法空相也犹言舍利子我说诸法空相者盖此 <lb ed="X" n="0884c18"/><lb ed="R042" n="0007a18"/>真空之体性元具随缘不变之妙故曰随众生心 <lb ed="X" n="0884c19"/><lb ed="R042" n="0007b01"/>应所知量其实际理中元无一切法可得况五蕴 <lb ed="X" n="0884c20"/><lb ed="R042" n="0007b02"/>乎故曰无。</p><p xml:id="pX26p0884c2005" cb:place="inline">△二无六入。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884c21"/><lb ed="R042" n="0007b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0884c2101">无眼耳鼻舌身意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0884c22"/><lb ed="R042" n="0007b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0884c2201">何谓六入而无耶且以眼入为言馀则可知如眼 <lb ed="X" n="0884c23"/><lb ed="R042" n="0007b05"/>见色之时因明而有若无明来徒眼非见既无明 <lb ed="X" n="0884c24"/><lb ed="R042" n="0007b06"/>来见亦非无若见性无云何见暗见明见暗明暗 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0885a" n="0885a"/> <lb ed="X" n="0885a01"/><lb ed="R042" n="0007b07"/>及色同是真空妙真如体因明暗等故发眼见缘 <lb ed="X" n="0885a02"/><lb ed="R042" n="0007b08"/>眼见者故有明暗明暗二无见依何所是知明则 <lb ed="X" n="0885a03"/><lb ed="R042" n="0007b09"/>同明暗则同暗空则同空色则同色何有眼入可 <lb ed="X" n="0885a04"/><lb ed="R042" n="0007b10"/>分耶既无可分之眼五根皆然是故空中必无六 <lb ed="X" n="0885a05"/><lb ed="R042" n="0007b11"/>入之实也。</p><p xml:id="pX26p0885a0505" cb:place="inline">△三无六尘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885a06"/><lb ed="R042" n="0007b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0885a0601">无色声香味触法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885a07"/><lb ed="R042" n="0007b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0885a0701">六根既无六尘不偶虽闻见分明无非一体实性 <lb ed="X" n="0885a08"/><lb ed="R042" n="0007b14"/>鸟飞空无迹谷响石无声虽有而无实也。</p><p xml:id="pX26p0885a0817" cb:place="inline">△四无 <lb ed="X" n="0885a09"/><lb ed="R042" n="0007b15"/>六识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885a10"/><lb ed="R042" n="0007b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0885a1001">无眼界乃至无意识界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885a11"/><lb ed="R042" n="0007b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0885a1101">此无十八界也如眼色为缘生于眼识故有眼色 <lb ed="X" n="0885a12"/><lb ed="R042" n="0007b18"/>识三种疆界立然不紊故眼不别声色不交听识 <lb ed="X" n="0885a13"/><lb ed="R042" n="0008a01"/>性参差各分疆界故曰元依一精明分成六和合 <lb ed="X" n="0885a14"/><lb ed="R042" n="0008a02"/>故有三六合成一十八界今乃根尘既无识性不 <lb ed="X" n="0885a15"/><lb ed="R042" n="0008a03"/>生故无六识界也。</p><p xml:id="pX26p0885a1508" cb:place="inline">△二无宝圣法二初无宝法二 <lb ed="X" n="0885a16"/><lb ed="R042" n="0008a04"/>无圣法初无贤法二初无缘觉法二无声闻法。</p> <lb ed="X" n="0885a17"/><lb ed="R042" n="0008a05"/><p xml:id="pX26p0885a1701">初无缘觉法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885a18"/><lb ed="R042" n="0008a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0885a1801">无无明亦无无明尽乃至无老死亦无老死尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885a19"/><lb ed="R042" n="0008a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0885a1901">此无十二因缘也三科扫尽<anchor xml:id="nkr_note_add_0885a1901" n="0885a1901"/><anchor xml:id="beg0885a1901" n="0885a1901"/>已<anchor xml:id="end0885a1901"/>得人空尙有法在 <lb ed="X" n="0885a20"/><lb ed="R042" n="0008a08"/>犹落法执故又扫出一切贤圣所修之法令得法 <lb ed="X" n="0885a21"/><lb ed="R042" n="0008a09"/>空犹曰舍利子我前所说蕴处界入一切皆无者 <lb ed="X" n="0885a22"/><lb ed="R042" n="0008a10"/>汝知之矣然有法见未忘将谓诸<persName>佛</persName>所说一切法 <lb ed="X" n="0885a23"/><lb ed="R042" n="0008a11"/>门实有可修可证而执乎胸次间故难达其空理 <lb ed="X" n="0885a24"/><lb ed="R042" n="0008a12"/>岂不闻<persName>佛</persName>说法者即非说法是名说法乎即如缘 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0885b" n="0885b"/> <lb ed="X" n="0885b01"/><lb ed="R042" n="0008a13"/>觉所修十二因缘之法盖三世诸<persName>佛</persName>所说虽有三 <lb ed="X" n="0885b02"/><lb ed="R042" n="0008a14"/>乘无非黄葉止啼而<anchor xml:id="nkr_note_add_0885b0201" n="0885b0201"/><anchor xml:id="beg0885b0201" n="0885b0201"/>已<anchor xml:id="end0885b0201"/>其实了知自性之实体于 <lb ed="X" n="0885b03"/><lb ed="R042" n="0008a15"/>中尙不可加诸一字矧百千法门乎故曰诸法寂 <lb ed="X" n="0885b04"/><lb ed="R042" n="0008a16"/>灭相不可以言宣且如无明缘行之说盖无明与 <lb ed="X" n="0885b05"/><lb ed="R042" n="0008a17"/>真如同体如第二月真妄难分故曰真非真恐迷 <lb ed="X" n="0885b06"/><lb ed="R042" n="0008a18"/>我常不开演只缘最初不觉忽起动心成业识之 <lb ed="X" n="0885b07"/><lb ed="R042" n="0008b01"/>由为觉明之咎故耳因明立所见分由兴随见立 <lb ed="X" n="0885b08"/><lb ed="R042" n="0008b02"/>尘相分安佈是谓无明不觉生三细境界为缘长 <lb ed="X" n="0885b09"/><lb ed="R042" n="0008b03"/>六粗妄本无因著者是妄故著即无明不著即解 <lb ed="X" n="0885b10"/><lb ed="R042" n="0008b04"/>脱也既悟真空之理如杲日之丽天何无明之有 <lb ed="X" n="0885b11"/><lb ed="R042" n="0008b05"/>哉行由无明之晦昧霾邃生风动摇不息如波相 <lb ed="X" n="0885b12"/><lb ed="R042" n="0008b06"/>续是谓无明缘行动则有息生機发识故曰行缘 <lb ed="X" n="0885b13"/><lb ed="R042" n="0008b07"/>识由此识性入胎住胎借以赤白二滴而成名色 <lb ed="X" n="0885b14"/><lb ed="R042" n="0008b08"/>名谓识心色谓色质故曰识缘名色有此名色故 <lb ed="X" n="0885b15"/><lb ed="R042" n="0008b09"/>有百骸四肢眼如葡萄朵耳如新卷葉鼻如双垂 <lb ed="X" n="0885b16"/><lb ed="R042" n="0008b10"/>瓜舌如初偃月身如腰鼓颡意如幽室见六相具 <lb ed="X" n="0885b17"/><lb ed="R042" n="0008b11"/>足识性得入故曰名色缘六入及至出胎眼色耳 <lb ed="X" n="0885b18"/><lb ed="R042" n="0008b12"/>声六处相触故曰六入缘触触此六尘领纳妍醜 <lb ed="X" n="0885b19"/><lb ed="R042" n="0008b13"/>而有受受之于识心爱妍恶醜而有爱故曰受缘 <lb ed="X" n="0885b20"/><lb ed="R042" n="0008b14"/>爱贪爱不捨便生取著而有取故曰爱缘取取著 <lb ed="X" n="0885b21"/><lb ed="R042" n="0008b15"/>世间不出二十五有故曰取缘有既有其有必招 <lb ed="X" n="0885b22"/><lb ed="R042" n="0008b16"/>未来之生故曰有缘生生则必有老死故曰生缘 <lb ed="X" n="0885b23"/><lb ed="R042" n="0008b17"/>老死死死生生生生死死盖缘一念之无明妄想 <lb ed="X" n="0885b24"/><lb ed="R042" n="0008b18"/>受生想妄受灭似辘轳之上下故成十二因缘若 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0885c" n="0885c"/> <lb ed="X" n="0885c01"/><lb ed="R042" n="0009a01"/>无无明则十一绝兆故曰无明灭则一切灭于性 <lb ed="X" n="0885c02"/><lb ed="R042" n="0009a02"/>空中求个智愚不可得况无明乎既无无明何尽 <lb ed="X" n="0885c03"/><lb ed="R042" n="0009a03"/>之有故曰亦无无明尽吁无明之过大矣哉行人 <lb ed="X" n="0885c04"/><lb ed="R042" n="0009a04"/>岂不愼乎。</p><p xml:id="pX26p0885c0405" cb:place="inline">△二无声闻法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885c05"/><lb ed="R042" n="0009a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0885c0501">无苦集灭道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885c06"/><lb ed="R042" n="0009a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0885c0601">此无四谛法也苦者三界二十五有之中随业所 <lb ed="X" n="0885c07"/><lb ed="R042" n="0009a07"/>受之报也集者三界八十八使百八烦恼造业之 <lb ed="X" n="0885c08"/><lb ed="R042" n="0009a08"/>因也灭者出四住证偏真二乘之涅槃也道者念 <lb ed="X" n="0885c09"/><lb ed="R042" n="0009a09"/>处正勤根力如意足三十七品助道法也此乃三 <lb ed="X" n="0885c10"/><lb ed="R042" n="0009a10"/>界中人实因实果实修实证之法故曰四谛谛者 <lb ed="X" n="0885c11"/><lb ed="R042" n="0009a11"/>诚然也盖大乘真空实相之中元无苦可知集可 <lb ed="X" n="0885c12"/><lb ed="R042" n="0009a12"/>断灭可证道可修故曰无何则若达真性之人即 <lb ed="X" n="0885c13"/><lb ed="R042" n="0009a13"/>入涂炭之际无非一介色身而受之矧此色身本 <lb ed="X" n="0885c14"/><lb ed="R042" n="0009a14"/>空何苦之有哉即一念烦恼而起返观烦恼之性 <lb ed="X" n="0885c15"/><lb ed="R042" n="0009a15"/>原是真空幻然而起幻起幻灭真心不变何集有 <lb ed="X" n="0885c16"/><lb ed="R042" n="0009a16"/>之如有所证之偏真何故又说化城非实耶即如 <lb ed="X" n="0885c17"/><lb ed="R042" n="0009a17"/>宝所亦是真空寂灭之场万劫不曾动著不曾離 <lb ed="X" n="0885c18"/><lb ed="R042" n="0009a18"/>却何证之有道者方便建立对治法门如梦求苏 <lb ed="X" n="0885c19"/><lb ed="R042" n="0009b01"/>设诸方便梦破境忘方便乌用故无道可修虽然 <lb ed="X" n="0885c20"/><lb ed="R042" n="0009b02"/>如是也须到那田地始得不可草草便恁么去以 <lb ed="X" n="0885c21"/><lb ed="R042" n="0009b03"/>致悔後无及矣。</p><p xml:id="pX26p0885c2107" cb:place="inline">△二无圣法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885c22"/><lb ed="R042" n="0009b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0885c2201">无智亦无得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0885c23"/><lb ed="R042" n="0009b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0885c2301">智乃菩萨能行之智德得者所证之断德也因中 <lb ed="X" n="0885c24"/><lb ed="R042" n="0009b06"/>无智则至道难精果上无得则涅槃成谬其实际 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0886a" n="0886a"/> <lb ed="X" n="0886a01"/><lb ed="R042" n="0009b07"/>理中三世诸<persName>佛</persName>未许隻眼觑著那有许多名言习 <lb ed="X" n="0886a02"/><lb ed="R042" n="0009b08"/>气古云知是般事便休直得修证双忘寂照不二 <lb ed="X" n="0886a03"/><lb ed="R042" n="0009b09"/>何智得之有哉。</p><p xml:id="pX26p0886a0307" cb:place="inline">△三释度一切苦厄句五初结前 <lb ed="X" n="0886a04"/><lb ed="R042" n="0009b10"/>起後二引依法度苦证真之人三引诸<persName>佛</persName>依法自 <lb ed="X" n="0886a05"/><lb ed="R042" n="0009b11"/>证以显法不虚说四赞般若甚深五合前度一切 <lb ed="X" n="0886a06"/><lb ed="R042" n="0009b12"/>苦句。</p><p xml:id="pX26p0886a0603" cb:place="inline">初结前起後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a07"/><lb ed="R042" n="0009b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0886a0701">以无所得故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a08"/><lb ed="R042" n="0009b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0886a0801">此结上文盖缘一切无所得故证真常之乐是知 <lb ed="X" n="0886a09"/><lb ed="R042" n="0009b15"/>悬崖撒手自肯承当之句决不浪施也。</p><p xml:id="pX26p0886a0916" cb:place="inline">△二引依 <lb ed="X" n="0886a10"/><lb ed="R042" n="0009b16"/>法度苦证真之人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a11"/><lb ed="R042" n="0009b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0886a1101">菩提萨埵依般若波罗蜜多故心无罣碍无罣碍故 <lb ed="X" n="0886a12"/><lb ed="R042" n="0009b18"/>无有恐怖远離顚倒梦想究竟涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a13"/><lb ed="R042" n="0010a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0886a1301">此般若之法门岂非无字话头乎何则盖此法门 <lb ed="X" n="0886a14"/><lb ed="R042" n="0010a02"/>是个没滋味的铁酸<g ref="#CB15248">馅</g>使人嚼来嚼去将从前一 <lb ed="X" n="0886a15"/><lb ed="R042" n="0010a03"/>切恶知恶见尽底吐却忽然嚼破舌根翻转面皮 <lb ed="X" n="0886a16"/><lb ed="R042" n="0010a04"/>方知此法不从人得提不起放不落把不定抛不 <lb ed="X" n="0886a17"/><lb ed="R042" n="0010a05"/>却万虑千思如汤沃雪唯菩萨能而行之故得心 <lb ed="X" n="0886a18"/><lb ed="R042" n="0010a06"/>无罣碍乃至顚沛造次觅起无踪岂非涅槃乎故 <lb ed="X" n="0886a19"/><lb ed="R042" n="0010a07"/>曰究竟涅槃。</p><p xml:id="pX26p0886a1906" cb:place="inline">△三引诸<persName>佛</persName>依法自证以显法不虚 <lb ed="X" n="0886a20"/><lb ed="R042" n="0010a08"/>说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a21"/><lb ed="R042" n="0010a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0886a2101">三世诸<persName>佛</persName>依般若波罗蜜多故得阿耨多罗三藐三 <lb ed="X" n="0886a22"/><lb ed="R042" n="0010a10"/>菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886a23"/><lb ed="R042" n="0010a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0886a2301">过现未来得证无上正<persName>等正觉</persName>无非依此空印而 <lb ed="X" n="0886a24"/><lb ed="R042" n="0010a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0886a2401" n="0886a2401"/><anchor xml:id="beg0886a2401" n="0886a2401"/>已<anchor xml:id="end0886a2401"/>亦以此印印一切人岂谬说耶。</p><p xml:id="pX26p0886a2414" cb:place="inline">△四赞般若甚 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0886b" n="0886b"/> <lb ed="X" n="0886b01"/><lb ed="R042" n="0010a13"/>深。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b02"/><lb ed="R042" n="0010a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0886b0201">故知般若波罗蜜多是大神咒是大明咒是无上咒 <lb ed="X" n="0886b03"/><lb ed="R042" n="0010a15"/>是无等等咒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b04"/><lb ed="R042" n="0010a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0886b0401">故知此法有权有实有照有用能纵能夺能杀能 <lb ed="X" n="0886b05"/><lb ed="R042" n="0010a17"/>活贵乎当人自肯耳能起猛然之信摧伏魔军故 <lb ed="X" n="0886b06"/><lb ed="R042" n="0010a18"/>曰是大神咒照破诸法皆空故曰是大明咒无生 <lb ed="X" n="0886b07"/><lb ed="R042" n="0010b01"/>灭垢净之对待故曰是无上咒究竟至于涅槃是 <lb ed="X" n="0886b08"/><lb ed="R042" n="0010b02"/>无等等咒称理而谈不过如此且咒之一字又作 <lb ed="X" n="0886b09"/><lb ed="R042" n="0010b03"/>么生解说颂曰。</p> <lb ed="X" n="0886b10"/><lb ed="R042" n="0010b04"/><lg type="regular" xml:id="lgX26p0886b1001"><l>两口无一舌</l><l>诸<persName>佛</persName>难分说</l><l>教中强明之</l> <lb ed="X" n="0886b11"/><lb ed="R042" n="0010b05"/><l>乌龟唤作鼈</l></lg> <lb ed="X" n="0886b12"/><lb ed="R042" n="0010b06"/><p xml:id="pX26p0886b1201">△五合前度一切苦厄句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b13"/><lb ed="R042" n="0010b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0886b1301">能除一切苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b14"/><lb ed="R042" n="0010b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0886b1401">犹曰舍利子我前说度一切苦厄者汝犹疑而未 <lb ed="X" n="0886b15"/><lb ed="R042" n="0010b09"/>信直至说到此间始知诸<persName>佛</persName>菩萨利<anchor xml:id="nkr_note_add_0886b1501" n="0886b1501"/><anchor xml:id="beg0886b1501" n="0886b1501"/>己<anchor xml:id="end0886b1501"/>利人度苦 <lb ed="X" n="0886b16"/><lb ed="R042" n="0010b10"/>证真无不承此般若之力是谓能除一切苦解释 <lb ed="X" n="0886b17"/><lb ed="R042" n="0010b11"/>分竟。</p> <lb ed="X" n="0886b18"/><lb ed="R042" n="0010b12"/><p xml:id="pX26p0886b1801">△三密结分二初至嘱起信二正说般若秘密之 <lb ed="X" n="0886b19"/><lb ed="R042" n="0010b13"/>法总摄文字。</p><p xml:id="pX26p0886b1906" cb:place="inline">初至嘱起信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b20"/><lb ed="R042" n="0010b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0886b2001">真实不虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b21"/><lb ed="R042" n="0010b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0886b2101">诸<persName>佛</persName>所说有五语今所说者是诸<persName>佛</persName>之真语实语 <lb ed="X" n="0886b22"/><lb ed="R042" n="0010b16"/>其如语不诳语不异语亦在其中矣闻者当深信 <lb ed="X" n="0886b23"/><lb ed="R042" n="0010b17"/>而行之二正说般若秘密之法总摄文字。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886b24"/><lb ed="R042" n="0010b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX26p0886b2401">故说般若波罗蜜多咒即说咒曰。</p> <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0886c" n="0886c"/> <lb ed="X" n="0886c01"/><lb ed="R042" n="0011a01"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX26p0886c0101">揭谛揭谛波罗揭谛波罗僧揭谛菩提娑婆诃</p></cb:div> <lb ed="X" n="0886c02"/><lb ed="R042" n="0011a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX26p0886c0201">余释此经未尝不以意解而度之识见而索之故 <lb ed="X" n="0886c03"/><lb ed="R042" n="0011a03"/>每註中皆有犹曰二字者以犹豫而得意也至此 <lb ed="X" n="0886c04"/><lb ed="R042" n="0011a04"/>咒中直得口挂壁上故科为般若秘密之法无可 <lb ed="X" n="0886c05"/><lb ed="R042" n="0011a05"/>释焉何则盖般若实相之法非以文字義理而入 <lb ed="X" n="0886c06"/><lb ed="R042" n="0011a06"/>也贵乎保而行之自达其体故曰诸法寂灭相不 <lb ed="X" n="0886c07"/><lb ed="R042" n="0011a07"/>可以言宣奈何世人重言而不重行故吾<persName>佛</persName><persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0886c08"/><lb ed="R042" n="0011a08"/>成道之初经行树下三七思惟寻念过去<persName>佛</persName>皆说 <lb ed="X" n="0886c09"/><lb ed="R042" n="0011a09"/>三乘法故出廣长舌相说了若许不漧不净的道 <lb ed="X" n="0886c10"/><lb ed="R042" n="0011a10"/>理殃及儿孙盖为中下者导入信门焉故曰但有 <lb ed="X" n="0886c11"/><lb ed="R042" n="0011a11"/>言说都无实義说到至矣尽矣处方开无舌之口 <lb ed="X" n="0886c12"/><lb ed="R042" n="0011a12"/>露出牙根吐露真言名之曰咒如金刚圈藜棘蓬 <lb ed="X" n="0886c13"/><lb ed="R042" n="0011a13"/>使人吞吐不下可谓般若之极唱也每见註者或 <lb ed="X" n="0886c14"/><lb ed="R042" n="0011a14"/>以神名而註之者有以军中之密令而註之者有 <lb ed="X" n="0886c15"/><lb ed="R042" n="0011a15"/>以蜾螺之祝螟蛉而註之者此虽寓言而谈恐非 <lb ed="X" n="0886c16"/><lb ed="R042" n="0011a16"/>确意唯王索仙陀婆之喩稍近義焉今乃置而弗 <lb ed="X" n="0886c17"/><lb ed="R042" n="0011a17"/>释者盖有自也若咒有如许之義译者胡不译耶 <lb ed="X" n="0886c18"/><lb ed="R042" n="0011a18"/>盖五种不翻者正是教中之直指三乘之捷径也 <lb ed="X" n="0886c19"/><lb ed="R042" n="0011b01"/>无汝凑泊处无汝穿凿处又不可谓无法无義也 <lb ed="X" n="0886c20"/><lb ed="R042" n="0011b02"/>何则若作无法无義会何故又咒病得瘳咒符得 <lb ed="X" n="0886c21"/><lb ed="R042" n="0011b03"/>灵耶既不是无法无義毕竟说个甚么道理聻若 <lb ed="X" n="0886c22"/><lb ed="R042" n="0011b04"/>是具大信力者不妨疑著然而执法者颇多今准 <lb ed="X" n="0886c23"/><lb ed="R042" n="0011b05"/>此土五宗之義以明此咒焉唯明眼者证之可也 <lb ed="X" n="0886c24"/><lb ed="R042" n="0011b06"/>如禅宗中虽有千七百则建立门庭无非无孔铁 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0887a" n="0887a"/> <lb ed="X" n="0887a01"/><lb ed="R042" n="0011b07"/>锤击碎虚空安容拟议卜度乎如僧问雲门十方 <lb ed="X" n="0887a02"/><lb ed="R042" n="0011b08"/><persName>薄伽梵</persName>一路涅槃门未审路头在甚么处门拈扇 <lb ed="X" n="0887a03"/><lb ed="R042" n="0011b09"/>子云扇子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0887001" n="0887001"/>扑跳上<name role="" type="person">三十三天</name>触著帝鼻孔东海鲤 <lb ed="X" n="0887a04"/><lb ed="R042" n="0011b10"/>鱼打一棒雨似盆倾如此之言可解说得么可作 <lb ed="X" n="0887a05"/><lb ed="R042" n="0011b11"/>无義而会得么若作无義语会不啻谤却雲门老 <lb ed="X" n="0887a06"/><lb ed="R042" n="0011b12"/>汉亦谤却三世诸<persName>佛</persName>之法也又临济吃棒灵雲睹 <lb ed="X" n="0887a07"/><lb ed="R042" n="0011b13"/>花香巖击竹皆悟其道且道华竹棒等为他说个 <lb ed="X" n="0887a08"/><lb ed="R042" n="0011b14"/>甚么法若道无法可说何故平日不悟耶岂以此 <lb ed="X" n="0887a09"/><lb ed="R042" n="0011b15"/>咒有别乎若禅宗能持此咒则不假话头而疑之 <lb ed="X" n="0887a10"/><lb ed="R042" n="0011b16"/>他日自有悟头在是故禅宗不出此咒也天台宗 <lb ed="X" n="0887a11"/><lb ed="R042" n="0011b17"/>者始于智者大师诵法花经至药王品云是真精 <lb ed="X" n="0887a12"/><lb ed="R042" n="0011b18"/>进是名真法供养<persName>如来</persName>忽然大悟见灵山一会俨 <lb ed="X" n="0887a13"/><lb ed="R042" n="0012a01"/>然未散是称法花三昧然此数句经文只说个精 <lb ed="X" n="0887a14"/><lb ed="R042" n="0012a02"/>进供养尙未说著灵山之義何故得悟不契经旨 <lb ed="X" n="0887a15"/><lb ed="R042" n="0012a03"/>耶真乃疑杀天下人悟後自谓得旋陀罗尼法门 <lb ed="X" n="0887a16"/><lb ed="R042" n="0012a04"/>岂非咒乎然後以龙树之偈而立宗故曰因缘所 <lb ed="X" n="0887a17"/><lb ed="R042" n="0012a05"/>生法我说即是空亦名为假名亦名中道義故立 <lb ed="X" n="0887a18"/><lb ed="R042" n="0012a06"/>三止三观三谛圆融为观行教人行之如一中一 <lb ed="X" n="0887a19"/><lb ed="R042" n="0012a07"/>切中无假无空无不中双遮双照又作么生说个 <lb ed="X" n="0887a20"/><lb ed="R042" n="0012a08"/>道理用何心思入此观门若能一心持此咒者则 <lb ed="X" n="0887a21"/><lb ed="R042" n="0012a09"/>不假止而常寂不假观而常照岂非省力乎故台 <lb ed="X" n="0887a22"/><lb ed="R042" n="0012a10"/>宗不出此咒也律宗者<persName>佛</persName>为七众同制轻重开遮 <lb ed="X" n="0887a23"/><lb ed="R042" n="0012a11"/>止作持犯是谓戒也初坐菩提树下首说菩萨波 <lb ed="X" n="0887a24"/><lb ed="R042" n="0012a12"/>罗提木叉十重四十八轻呼为心地法门又曰光 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0887b" n="0887b"/> <lb ed="X" n="0887b01"/><lb ed="R042" n="0012a13"/>明金刚宝戒此乃大乘戒也次为罗睺罗说沙弥 <lb ed="X" n="0887b02"/><lb ed="R042" n="0012a14"/>十戒复因七群等比丘集制二百五十戒为彼小 <lb ed="X" n="0887b03"/><lb ed="R042" n="0012a15"/>乘束缚其身归乎心地也犯者莫非用咒而忏之 <lb ed="X" n="0887b04"/><lb ed="R042" n="0012a16"/>岂非以咒为戒乎故律宗不出此咒也净土宗者 <lb ed="X" n="0887b05"/><lb ed="R042" n="0012a17"/><persName>佛</persName>为韦提希夫人说十六重观门俾伊变垢心而 <lb ed="X" n="0887b06"/><lb ed="R042" n="0012a18"/>成净土始以日轮悬鼓即心光之轮也终观法身 <lb ed="X" n="0887b07"/><lb ed="R042" n="0012b01"/>之<persName>佛</persName>即心<persName>佛</persName>也故称无量寿即不生不灭之法身 <lb ed="X" n="0887b08"/><lb ed="R042" n="0012b02"/>琉璃地即洞然莹彻之心地何有外<persName>佛</persName>土而可得 <lb ed="X" n="0887b09"/><lb ed="R042" n="0012b03"/>耶是知唯心净土本性弥陀只在当人一念耳盖 <lb ed="X" n="0887b10"/><lb ed="R042" n="0012b04"/>缘众生妄念多途故指西方一路而繫念之无非 <lb ed="X" n="0887b11"/><lb ed="R042" n="0012b05"/>万法归一耳又缘势至不入圆通但以一心念<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0887b12"/><lb ed="R042" n="0012b06"/>故曰忆<persName>佛</persName>念<persName>佛</persName>现前当来必定见<persName>佛</persName>此乃以一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0887b13"/><lb ed="R042" n="0012b07"/>之名融多途之妄使彼直入菩提焉若一切持咒 <lb ed="X" n="0887b14"/><lb ed="R042" n="0012b08"/>岂与弥陀有别耶故净土宗不出此咒也真言宗 <lb ed="X" n="0887b15"/><lb ed="R042" n="0012b09"/>者盖<persName>世尊</persName>说法有顿渐秘密不定之四教普摄群 <lb ed="X" n="0887b16"/><lb ed="R042" n="0012b10"/>機故有显说密说说说不说说无非开示悟入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0887b17"/><lb ed="R042" n="0012b11"/>之知见耳以密说为真言者固非伪言也口诵心 <lb ed="X" n="0887b18"/><lb ed="R042" n="0012b12"/>忘直超渐次惜乎末世以真言为外術或咒持符 <lb ed="X" n="0887b19"/><lb ed="R042" n="0012b13"/>水或咒药饵或咒屍鬼乃至咒持木石蛊毒等无 <lb ed="X" n="0887b20"/><lb ed="R042" n="0012b14"/>不应验此乃随心所现固非咒力也若知此验之 <lb ed="X" n="0887b21"/><lb ed="R042" n="0012b15"/>灵胡不咒<persName>佛</persName>成<persName>佛</persName>咒祖成祖耶咒来咒去偶然<g ref="#CB01403">㘞</g> <lb ed="X" n="0887b22"/><lb ed="R042" n="0012b16"/>地一声摸著鼻头方知我之真言非世尊之真言 <lb ed="X" n="0887b23"/><lb ed="R042" n="0012b17"/>也若诚然之真言宗者不妨入陀罗尼门开<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0887b24"/><lb ed="R042" n="0012b18"/>知见也故知真言宗者即此咒也如上五宗摄入 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0887c" n="0887c"/> <lb ed="X" n="0887c01"/><lb ed="R042" n="0013a01"/>一门者盖缘法住法位法幢随处建立固非强言 <lb ed="X" n="0887c02"/><lb ed="R042" n="0013a02"/>也若识法者自然不执门庭不擅宗旨故耳一为 <lb ed="X" n="0887c03"/><lb ed="R042" n="0013a03"/>无量无量为一小中现大大中现小于一毛端现 <lb ed="X" n="0887c04"/><lb ed="R042" n="0013a04"/>宝王刹坐微尘裡转大法轮无入而不自得焉岂 <lb ed="X" n="0887c05"/><lb ed="R042" n="0013a05"/>以名言而滞哉咦咒之利大矣哉其可不尽心乎 <lb ed="X" n="0887c06"/><lb ed="R042" n="0013a06"/>一贯疏以此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0887c07"/><lb ed="R042" n="0013a07"/> <lb ed="X" n="0887c08"/><lb ed="R042" n="0013a08"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>般若波罗蜜多心经一贯疏<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb ed="X" n="0887c09"/> <lb ed="X" n="0887c10"/> <lb ed="X" n="0887c11"/> <lb ed="X" n="0887c12"/> <lb ed="X" n="0887c13"/> <lb ed="X" n="0887c14"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 557-C</cb:mulu><head>No. 557-C</head> <lb ed="X" n="0887c15"/><lb ed="R042" n="0013a10"/><p xml:id="pX26p0887c1501">释自新法讳益证大明湖廣荆州府江陵县人受具 <lb ed="X" n="0887c16"/><lb ed="R042" n="0013a11"/>戒于隆昌三昧和尙参禅宗乎黄蘗隐元禅师奇哉 <lb ed="X" n="0887c17"/><lb ed="R042" n="0013a12"/>远逾数万里航海得得而来乎我 <lb ed="X" n="0887c18" type="honorific"/><lb ed="R042" n="0013a13"/>大日本居二载于兹袖德山行棒之手藏黄蘗陷虎 <lb ed="X" n="0887c19"/><lb ed="R042" n="0013a14"/>之機余正保年中抵肥<g ref="#CB15131">邦</g>之长崎县客居大光一日 <lb ed="X" n="0887c20"/><lb ed="R042" n="0013a15"/>遊戏乎南京庙裡幸相见于此公观夫浮华消尽真 <lb ed="X" n="0887c21"/><lb ed="R042" n="0013a16"/>实独存久读间偶为相知所谓针芥相投也谈于道 <lb ed="X" n="0887c22"/><lb ed="R042" n="0013a17"/>常至夜半或赪颜而攘袂复一笑而冰泮加之续续 <lb ed="X" n="0887c23"/><lb ed="R042" n="0013a18"/>尺鲤<anchor xml:id="nkr_note_add_0887c2301" n="0887c2301"/><anchor xml:id="beg0887c2301" n="0887c2301"/>已<anchor xml:id="end0887c2301"/>垂数百好是所以为知<anchor xml:id="nkr_note_add_0887c2302" n="0887c2302"/><anchor xml:id="beg0887c2302" n="0887c2302"/>己<anchor xml:id="end0887c2302"/>者也既而自公谓 <lb ed="X" n="0887c24"/><lb ed="R042" n="0013b01"/>今年归唐予茫然乃曰呜呼世情之变态恰似一场 <pb ed="X" xml:id="X26.0557.0888a" n="0888a"/> <lb ed="X" n="0888a01"/><lb ed="R042" n="0013b02"/>傀儡昨拟东而今向西不觉令人好笑哉用捨进退 <lb ed="X" n="0888a02"/><lb ed="R042" n="0013b03"/>一任兄之情逸虽然又不知一生何地再得相逢也 <lb ed="X" n="0888a03"/><lb ed="R042" n="0013b04"/>余今有所望谓劳公註之而与一卷于心经盖欲令 <lb ed="X" n="0888a04"/><lb ed="R042" n="0013b05"/>是心益淸净而别後无去来之相无东西之异也时 <lb ed="X" n="0888a05"/><lb ed="R042" n="0013b06"/>此公出这乎一贯疏余静观其一文一字彻上彻下 <lb ed="X" n="0888a06"/><lb ed="R042" n="0013b07"/>尽表裡精粗视昔人或偏于理或偏于事者皆当北 <lb ed="X" n="0888a07"/><lb ed="R042" n="0013b08"/>面矣余喜而曰明明<persName>佛</persName>日照破昏衢朗朗慧灯至今 <lb ed="X" n="0888a08"/><lb ed="R042" n="0013b09"/>不灭是生平之志而矣于中犹有个铭于铁肝何谓 <lb ed="X" n="0888a09"/><lb ed="R042" n="0013b10"/>盖般若实相之法非以文字義理而入也贵乎保而 <lb ed="X" n="0888a10"/><lb ed="R042" n="0013b11"/>行之自达其体世人奈何重言而不重行矣果此公 <lb ed="X" n="0888a11"/><lb ed="R042" n="0013b12"/>顚沛造次念<persName>佛</persName>读经无行而不修可谓妙用无行而 <lb ed="X" n="0888a12"/><lb ed="R042" n="0013b13"/>行真智无作而作故睹其相则生惭愧想闻其语则 <lb ed="X" n="0888a13"/><lb ed="R042" n="0013b14"/>发菩提心噫余咄哉先贤古圣之行实虽目之于传 <lb ed="X" n="0888a14"/><lb ed="R042" n="0013b15"/>记尙且不修如今也乎即听其言而观其行于公与 <lb ed="X" n="0888a15"/><lb ed="R042" n="0013b16"/>改是实余所以加和点以为学士也岂愧其固陋是 <lb ed="X" n="0888a16"/><lb ed="R042" n="0013b17"/>以书之末简云。</p> <lb ed="X" n="0888a17"/><lb ed="R042" n="0013b18"/><p xml:id="pX26p0888a1701">明觉存空沙门释宗信谨识</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0883a1901" to="#end0883a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">候</lem><rdg wit="#wit.orig">侯</rdg></app> <app from="#beg0884c0301" to="#end0884c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0885a1901" to="#end0885a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0885b0201" to="#end0885b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0886a2401" to="#end0886a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0886b1501" to="#end0886b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0887c2301" to="#end0887c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0887c2302" to="#end0887c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0887001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0887001">扑或作<g ref="#CB01387">蹦</g></note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0883a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0883a1901">候【CB】，侯【卍续】</note> <note n="0884c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0884c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0885a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0885a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0885b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0885b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0886a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0886a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0886b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0886b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0887c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0887c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0887c2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0887c2302">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>